Kathedraal van Pisa

De Kathedraal van Pisa (ook in het Italiaans Cattedrale Metropolitana Primaziale di Santa Maria Assunta) gold lange tijd als een van de grootste monumenten uit de Europese geschiedenis en werd het voorbeeld voor veel andere kerken in Italië. Het gebouw werd tussen de 11e en 12e eeuw buiten de stadsmuren gebouwd. De antieke oorsprong van de bouwmaterialen is nog altijd herkenbaar aan de buitengevel. Een brand verwoestte aan het einde van de 16e eeuw delen van de kathedraal, maar enkele grote kunstwerken bleven bewaard, waaronder een fresco van de Madonna met Kind en de geometrische marmeren vloer.

Oorspronkelijk zorgde de zachte bodem in de omgeving ervoor dat de toren van de kathedraal ging overhellen zoals we die vandaag kennen. De kathedraal zelf kampt met hetzelfde probleem. Ook het eerste bouwdeel is in de grond gezakt en ligt daarom lager dan de later toegevoegde onderdelen en secties - let dus op de treden!

De toren en de kathedraal liggen op hetzelfde terrein in Pisa en worden als één totaalkunstwerk beschouwd. De Scheve Toren van Pisa (Torre di Pisa of Torre pendente) is eigenlijk de vrijstaande klokkentoren (campanile) van de kathedraal. In Italië is deze opstelling vrij gebruikelijk voor kerken uit deze periode: ook de Basiliek van San Marco in Venetië heeft bijvoorbeeld een vrijstaande klokkentoren.

Tot de belangrijkste kunstwerken binnen in de kathedraal behoren Riminaldi's koepelfresco Maria in glorie en het mozaïek van Jezus Christus in de apsis. De preekstoel heeft verfijnde beeldhouwwerken met scènes uit het leven van Jezus. Op de buitenmuren zijn weer allerlei illustraties te zien. Die hadden echter geen artistieke betekenis, maar ontstonden door bouwmaterialen, deels hergebruikt en deels afkomstig uit veroverde steden.

Na de brand van 1595 vonden uitgebreide restauratiewerkzaamheden plaats in de Kathedraal van Pisa. Toen werd het gouden cassetteplafond gemaakt, dat je vandaag nog kunt bewonderen. Ook de rijk versierde bronzen poorten dateren uit deze periode. Het indrukwekkende orgel is dan weer verrassend modern: het werd in de jaren 1980 gebouwd.

Als je met de auto naar Pisa rijdt, parkeer je het best op een van de parkeerterreinen buiten de stad. Een gratis parkeerplaats ligt op slechts 15 minuten lopen van de Piazza dei Miracoli. Kom je met de trein, dan wandel je in 20 minuten naar de Piazza dei Miracoli. Er rijden ook bussen van het station naar de Toren van Pisa. Je kunt bus LAM Rossa of Navetta Centro Città nemen; beide stoppen dicht bij het station en zetten je af in de buurt van de Toren van Pisa.

Pisa heeft vandaag ongeveer 90.500 inwoners en is een van de populairste steden van Toscane. De Universiteit van Pisa maakt het een levendige studentenstad, die je het best tijdens een wandeling ontdekt.

Men neemt aan dat Pisa in de 7e of 6e eeuw v.Chr. door de Grieken werd gesticht en later door de Etrusken werd bewoond. Door haar gunstige ligging aan de Toscaanse kust werd de stad in de 10e eeuw n.Chr. een zeemacht en ontwikkelde ze een bloeiende handelsvloot. Pisa legde handelsroutes aan naar Noord-Afrika, het Byzantijnse Rijk en het Midden-Oosten, waardoor het een belangrijk handelscentrum werd. Haar schepen vervoerden niet alleen goederen, maar ook cultuur en ideeën, wat leidde tot culturele uitwisseling en een bloeiende economie. In de 12e eeuw n.Chr. begon Pisa echter te vervallen nadat het de Slag bij Meloria van de Genuese vloot had verloren. De Medici bouwden Pisa, inclusief de universiteit onder Florentijns bestuur, vanaf 1406 weer op. Zelfs Galileo Galilei gaf ooit les aan de gerenommeerde universiteit.

De Piazza dei Miracoli, ook bekend als het Plein der Wonderen, is een opmerkelijk architectonisch ensemble in het hart van Pisa. Het plein is beroemd om zijn uitzonderlijke religieuze gebouwen, waaronder de Toren van Pisa, de Kathedraal van Santa Maria Assunta (Cattedrale Metropolitana Primaziale di Santa Maria Assunta), het Baptisterium van San Giovanni en het Camposanto Monumentale (de monumentale begraafplaats van Pisa). De Piazza dei Miracoli is niet alleen een belangrijk religieus centrum, maar ook UNESCO-werelderfgoed dat bezoekers uit de hele wereld trekt. Het bewaarde architecturale erfgoed en de culturele betekenis maken het plein een onmisbare bestemming voor reizigers die de schoonheid en geschiedenis van Pisa willen ervaren.

De rijk versierde marmeren gevel van vier verdiepingen trekt meteen de aandacht en maakt indruk met fijne details, reliëfs, marmeren zuilen en sculpturen. De drie machtige bronzen portalen leiden naar het interieur van de kathedraal, dat net zo groots is met hoge bogen, elegante zuilen en verfijnde fresco's met Bijbelse scènes. Bezoekers kunnen de indrukwekkende preekstoel bewonderen, gemaakt door Nicola Pisano en zijn zoon Giovanni. Er is ook een prachtig doopvont, ontworpen door verschillende kunstenaars.

Leuk weetje: de drie bronzen portalen zijn elk jaar het doel van Pisaanse studenten. Door hun handen erop te leggen hopen ze op geluk bij examens, zoals de glanzend gepolijste figuren laten zien.

Bijna elke bezoeker in Pisa probeert een grappige foto met de Toren van Pisa te maken. Hem ondersteunen, ertegen leunen, hem omduwen of zelfs omarmen zijn populaire fotomotieven.
Bekijk onze pagina: Scheve Toren van Pisa. Daar kom je meer te weten over de toren!

De eerste steen van de toren werd in 1173 gelegd, en de toren begon al te hellen zodra de eerste drie verdiepingen waren voltooid. 100 jaar later gebruikte architect Giovanni di Simone zware bouwmaterialen aan de noordkant en bouwde hij door tot de zevende verdieping. 200 jaar na het begin van de bouw voltooide architect Tommaso Pisano het 55 m hoge monument. Vandaag kun je de klokkentoren via wenteltrappen beklimmen. Je moet in totaal 294 treden op voordat je van het uitzicht over de Piazza del Duomo en het centrum van Pisa kunt genieten.

Het Baptisterium van San Giovanni in Pisa is nog een indrukwekkend romaans gebouw op de Piazza dei Miracoli. De bouw van het baptisterium naast de kathedraal begon in 1152 en werd in de 14e eeuw voltooid. Met zijn imposante koepel en rijk versierde gevel trekt het de aandacht van bezoekers. Binnen maakt het grootste doopvont van Italië indruk, bekroond door een kunstig vormgegeven koepel.

De in 1277 gebouwde begraafplaats wordt omringd door een indrukwekkende reeks arcades en herbergt een belangrijke collectie fresco's, sculpturen en graven uit verschillende perioden. De in romaanse stijl ontworpen begraafplaats ademt een rustige en eerbiedige sfeer die uitnodigt om even te blijven en na te denken. De fresco's op de muren vertellen verhalen uit de Bijbel en de geschiedenis van Pisa, terwijl de graven van de adel en geleerden van de stad fascinerende inkijkjes in het verleden bieden.
Volgens de overlevering werd voor de begraafplaats aarde uit Jeruzalem gebruikt, zodat de edelen op heilige grond konden worden begraven.

Beide musea zijn meestal inbegrepen in verschillende combitickets. Het Kathedraalmuseum herbergt sculpturen en schilderijen uit de 12e tot en met de 15e eeuw. Het Sinopiemuseum toont tekeningen die werden gebruikt om de fresco's voor te bereiden.

De oude stad ligt op slechts een korte wandeling van de Piazza dei Miracoli. De gebouwen staan dicht op elkaar en de drukte is minder dan op het kathedraalplein, waar het vaak luid en hectisch kan zijn. De kleine straten met veel restaurants en winkels openen zich al snel naar de Piazza dei Cavalieri. Hier staat het Palazzo Carovana met zijn zwart-witte gevel. Het werd in 1558 door Giorgio Vasari opnieuw ontworpen en was de zetel van groothertog Cosimo I de’ Medici. Sinds 1810 is hier een elite-universiteit gevestigd. Op het plein staan ook het Palazzo del Collegio Puteano, de kerken San Rocco en Santo Stefano dei Cavalieri, het Palazzo del Consiglio dei Dodici en het Palazzo dell’Orologio (Klokpaleis), dat uit twee vervallen torens werd gevormd.

Na een paar stappen bereik je de Universiteit van Pisa. Natuurlijk vind je hier tal van bars die het levendige studentenleven in Pisa met genoeg drank ondersteunen. Niet ver hiervandaan ligt de stadsmarkt op de Piazza delle Vettovaglie. De winkelstraat Borgo Stretto, door Pisanen simpelweg 'Borgo' genoemd, is de populairste winkelstraat van de stad. In de smalle straten, door Italianen vaak 'Stretto' genoemd, vind je veel winkels, cafés en restaurants. Een tip voor liefhebbers van antiquariaten en boekhandels is de omgeving rond Piazza Dante.

De 241 km lange rivier Arno, die door Italië stroomt, slingert ook door Pisa, langs kleurrijke paleizen en stadsvilla's. Op de zuidelijke oever staat de kerk Santa Maria della Spina, die voor reizigers werd gebouwd. De Ponte di Mezzo, een van de bruggen over de rivier, is een populair uitzichtpunt. De pittoreske promenade langs de rivieroever is geliefd bij zowel locals als bezoekers en nodigt met haar groenstroken, gezellige cafés, restaurants en bars uit om even te blijven.

Als je nog wat tijd hebt, kun je het historische maritieme museum bezoeken, dat herinnert aan de periode waarin Pisa een zeemacht was. De botanische tuinen en musea werden in 1543 opgericht en omvatten planten uit de hele wereld op ongeveer 3 ha. Een van de mooiste kunstcollecties van Toscane vind je in het voormalige benedictijnenklooster San Matteo, waar nu het Museo Nazionale di San Matteo is gevestigd. Hier zie je sculpturen, keramiek, manuscripten, textiel en Toscaanse schilderijen.

De keuken van Pisa wordt gevormd door de Toscaanse traditie en profiteert van de nabijheid van de zee. Verse vis en zeevruchten zijn daardoor lekkernijen die vaak op de menu's verschijnen. Populaire gerechten zijn 'Cacciucco alla Livornese', een visstoofpot, 'Spaghetti alle Vongole' (spaghetti met venusschelpen) en 'Baccalà alla pisana' (een Pisans gerecht met kabeljauw). Ook pens ('Trippa'), risotto met regionale witte truffel en 'Mucco Pisano' (rundvleessteak) zijn typisch voor Pisa.

Het gebruik van lokale ingrediënten zoals olijfolie, verse groenten en pecorino (kaas van schapenmelk) geeft de gerechten een herkenbare smaak, terwijl uitstekende Toscaanse wijnen de maaltijden afronden. In de vele restaurants, osterias en trattorias in Pisa kunnen bezoekers de gevarieerde en heerlijke keuken van de regio ontdekken en proeven.