De pracht van Athene
In 448 v.Chr., toen Athene het centrum van de Helleense wereld werd, verwierf de stad macht en rijkdom. De gebouwen die je vandaag nog ziet, zijn het resultaat van de overwinning op de Perzen en symboliseren ook de macht van Athene over de Delische Bond van stadstaten. De vroegere gebouwen op de Akropolis werden door brand verwoest toen de Perzen Athene in 480 v.Chr. plunderden. De nieuw opgerichte tempels moesten dienen als een vorm van propaganda die een boodschap aan de rest van de antieke wereld uitzond. Daartoe behoren het Parthenon, het Erechtheion, de Propyleeën en de Tempel van Nike. Democratie, filosofie, theater, vrijheid van meningsuiting en spreekvrijheid werden op deze heuvel geboren.
Tempel van Athena Nike
De Tempel van Athena Nike is de eerste Ionische tempel op de Akropolis; de meeste andere zijn in Dorische stijl gebouwd. Hij werd na militaire overwinningen opgericht ter ere van Athena Nike, de godin van de overwinning. De bouw van de tempel werd in 425 v.Chr. voltooid; vergeleken met de andere tempels op de Akropolis oogt hij verfijnd en sierlijk. Hoogtepunten zijn het gebeeldhouwde fries en de balustrades met overwinningsgodinnen.
Het Parthenon | Unsplash: Spencer Davis Parthenon
Het centrale en daarmee meest opvallende gebouw van de Akropolis is ook de hoofdattractie voor de meeste bezoekers. Het Parthenon is de grootste tempel uit de Griekse geschiedenis, werd gebouwd in de 5e eeuw v.Chr. en is gewijd aan Athena, de beschermgodin van de stad. Door de tijd heen raakte het Parthenon vaak beschadigd en kreeg het andere functies: eerst als kerk en later als moskee. Binnen in het imposante gebouw stond ooit een ivoren beeld van de godin Athena, versierd met goud. Net als andere beelden van de godin werd het in 465 n.Chr. naar Constantinopel gebracht en in 1203 door woedende christenen verwoest.
Het Erechtheion | Unsplash: Kieran Everett Erechtheion
De tempel Erechtheion werd tussen 420 en 406 v.Chr. gebouwd en is het meest asymmetrische bouwwerk van het oude Griekenland. Het centrale gebouw is de naos, versierd met 6 m hoge zuilen. Het hoogtepunt is de Kariatidenportiek, gedragen door zes grote vrouwenfiguren, de meisjes uit Karyai, de Kariatiden. De figuren zijn echter alleen replica's; vijf van de originelen staan in het Akropolismuseum, één in het British Museum. De tempel bewaarde belangrijke relikwieën van de stad: sporen van Poseidons drietand, een zoutbron die hij in zijn strijd met Athena zou hebben gecreëerd en het graf van de legendarische koning Kekrops I. De tempel werd ook herbestemd als kerk, regeringszetel en harem.
Propyleeën
De Propyleeën vormen het onvoltooide poortgebouw uit de 5e eeuw v.Chr., dat enerzijds toegang gaf tot de heilige plekken van de Akropolis en anderzijds als schilderijengalerij diende. In de 13e eeuw n.Chr. werden ze omgevormd tot vorstenresidentie en commandopost. Het is het eerste gebouw waarin twee bouwstijlen, de Ionische en Dorische stijl, werden gecombineerd. Het poortgebouw met zijn marmeren zuilen van acht tot tien meter hoog is de meest complexe en belangrijke zuilenconstructie in zijn soort. Vandaag bevindt zich hier de Beulépoort, de huidige uitgang van de Akropolis.
De vestingmuur
De vestingmuur, bekend als het Pelargikon of de Pelasgische muur, werd in de 13e eeuw v.Chr. ter verdediging opgetrokken. Toen Athene een democratie werd, werd de tempelberg verder ontwikkeld en verloor hij zijn oorspronkelijke functie. In de tijd van Thucydides zou de muur enkele meters hoog zijn geweest, maar vandaag is alleen nog een talud zichtbaar, omdat de fundering van de oorspronkelijke muur onder het niveau van de huidige heuvel ligt.
Het Odeion van Herodes Atticus | Unsplash: Jim Niakaris Odeion van Herodes Atticus
Het Odeion van Herodes Atticus werd rond 161 n.Chr. door Herodes Atticus opgericht ter nagedachtenis aan zijn vrouw. Het theater is halfrond en heeft een diameter van 76 m. Destijds bood het plaats aan tot 5.000 mensen. Vandaag wordt het theater nog steeds gebruikt als onderdeel van het Athens Festival, het Hellenic Festival.
Restauraties aan het Parthenon | Unsplash: sfmmy De restauratie
Sinds de jaren 1980 worden alleen essentiële opgravingen uitgevoerd om het historische monument behoedzaam te kunnen restaureren. Daarvoor worden theoretische en wetenschappelijk onderbouwde ontwerpmethoden gebruikt om het oorspronkelijk bedoelde karakter te herstellen. Ook worden alleen gereedschappen en technieken toegepast die lijken op die uit de oudheid. Bovendien wordt, net als toen, marmer voor de restauraties gewonnen uit de Penteli-berg. De restauraties worden gefinancierd door de Griekse overheid en de EU.
Het nieuwe Akropolismuseum
Sinds 2009 kun je het
Akropolismuseum aan de voet van de heuvel bezoeken. Het werd ontworpen door architect
Bernard Tschumi en omvat de meeste geborgen archeologische vondsten, zoals beeldhouwwerken. Hier zie je onder meer de originele sculpturen van de Kariatiden uit het
Erechtheion, enkele figuren uit het fronton en andere friezen. Toch bevinden sommige sculpturen die
Lord Elgin in de 19e eeuw naar
Londen bracht zich tot op vandaag ook in het
British Museum.