Pola Elizejskie

Champs-Élysées ciągną się przez 1,9 km i mają 70 m szerokości. Są częścią osi widokowej Axe historique. Prestiżowa aleja znajduje się w 8. arrondissement i prowadzi od Place de la Concorde, z wartym uwagi obeliskiem, do Place Charles de Gaulle, gdzie Łuk Triumfalny w Paryżu stoi w „gwieździe” utworzonej przez 12 ulic. Aleja przyciąga 300 000 odwiedzających dziennie, z czego ponad 70% to turyści. Ośmioma pasami przejeżdża średnio 3000 samochodów na godzinę. Pierwsza niedziela każdego miesiąca jest jednak bez samochodów.

Paryż chce zazielenić Champs-Élysées i w 2021 roku rozpoczął projekt przekształcenia alei w niezwykły ogród. Zakłada on sadzenie drzew i ogrodów oraz ustawianie ławek, przy których można się zatrzymać.

Comité des Champs-Élysées stara się utrzymać prestiż wielkiej alei i ma prawo weta przy otwieraniu nowych sklepów. McDonald's i Starbucks wciąż nie są tu mile widziane. Komitet skutecznie sprzeciwiał się także otwarciu sklepu H&M i jest najstarszym wciąż działającym komitetem w Paryżu.

Przy Champs-Élysées luksusowe sklepy stoją jeden obok drugiego. Lokal handlowy o powierzchni 100 m² kosztuje 900 000 € rocznie, dlatego na alei lokują się tylko największe i najbardziej rozpoznawalne firmy.

Jednym z najbardziej tradycyjnych adresów jest butik Maison Guerlain, działający pod numerem 68 przy Champs-Élysées od 1913 roku. Architekt Peter Marino zmienił go w zachwycający gabinet osobliwości poświęcony sztuce i artystom. To tutaj powstał zapach Champs-Élysées. Moim ulubionym detalem jest ogromny żyrandol, który u Tiffany & Co. pod numerem 62 zwisa od sufitu aż do podłogi pośrodku spiralnych schodów. Uwagę przyciągają też fasady Dior Headquarters (nr 103) i Yves Saint Laurent (nr 123), choć moim zdaniem niekoniecznie w dobrym sensie. Największy sklep Louis Vuitton na świecie mieści się pod numerem 101 i przypomina katedrę. Galeries Lafayette Haussmann to luksusowy dom towarowy o wyjątkowej architekturze wnętrz, w którym można kupować aż do utraty sił. Z tarasu na dachu odwiedzający mają wspaniały widok na Paryż i Wieża Eiffla.

Mój portfel jest niestety za mały, ale jeśli chcesz kupić modę projektantów, jesteś we właściwym miejscu. Po puchowe kurtki Moncler idziemy pod numer 119. Koszulkę polo Lacoste znajdziesz pod numerem 50. Torebkę Longchamp można upolować pod numerem 77, a piękne, bardzo paryskie sukienki czekają w Maje pod numerem 35. Niemiecka marka BOSS jest obecna pod numerem 117. Na alei znajdziesz też jubilerów, takich jak Cartier i Mauboussin. Przed Chanel, Christian Dior czy Versace możesz trafić na kolejki. Ja tutaj wolę oglądać witryny.

Dla odwiedzających takich jak ja, którzy przychodzą na Champs-Élysées z mniejszym budżetem, są też sklepy prêt-à-porter. W Sephora pod numerem 72 znajdziesz wybór makijażu i perfum. Przy Champs-Élysées obecne są też Nike, Adidas i Zara. W sklepie słynnego paryskiego klubu piłkarskiego PSG możesz kupić gadżety kibica, chyba że podczas wyjazdu do Paryża i tak odwiedzasz Parc des Princes (stadion Paris Saint-Germain), legendarny stadion Paris Saint-Germain (PSG).

Jedyne kasyno w Paryżu, Paris Elysées Club, znajduje się przy Champs-Élysées. W Le Duplex Club możesz bawić się każdego wieczoru, a w środy nawet przy bezpłatnym wstępie. W Planches młoda elita świętuje w czwartki, piątki i soboty podczas różnych wieczorów tematycznych. Klub Raspoutine zaczynał w 1965 roku jako rosyjski kabaret. Dziś to legendarny klub o teatralnej atmosferze.

Kolejki przed znanymi adresami rosną z każdym rokiem, a mimo to wizyta w jednej z restauracji przy Champs-Élysées niemal należy do programu. Tutaj możesz cieszyć się wszystkimi zmysłami na ogromnych tarasach albo w gustownie urządzonych salach, w wyjątkowej scenerii.

W Maison Ladurée znajdziesz jedne z najlepszych makaroników w całym Paryżu. Zajrzyj do restauracji i kawiarni pod numerem 75, żeby odkryć elegancki lokal z drobnymi słodkościami i zieloną fasadą z epoki Belle Époque.

Jeśli chcesz wypatrzyć znanego aktora, a może nawet rzucić okiem na francuskiego prezydenta, najlepszym wyborem będzie Le Fouquet. Dla mnie 29 € za raczej niewielką porcję kanapki z kurczakiem to było jednak zbyt wiele, więc poszłam dalej.

Restauracje z gwiazdkami Michelin, takie jak L’Atelier Étoile, Copenhague czy Ledoyen, czekają na kolację przy alei. W Publicis Drugstore możesz spróbować legendarnego Club Sandwich. W Alsace podaje się alzackie dania, na przykład kiszoną kapustę ze wschodniej Francji, ślimaki i fruits de mer. Skandynawskie specjały znajdziesz w Flora Danica, nordyckiej instytucji Paryża. Ryby są starannie wybierane przez szefa kuchni, a latem dania smakują najlepiej na wyjątkowym tarasie wśród spokojnej zieleni.

Między kinami, teatrami i przestrzeniami wystawowymi masz tu spory wybór.

Historyczne kina z lat 30. XX wieku i kina studyjne zapraszają do wygodnego zanurzenia się w ciemnych salach. Znane adresy to Elysée Lincoln, UGC Normandie, UGV George V i Gaumont Champs-Élysées. Szczególnie oryginalne doświadczenie kinowe czeka w MK2 wewnątrz Grand Palais.

W monumentalnym Grand Palais, zbudowanym na Wystawę Światową w 1900 roku, obok kina znajdziesz także wystawy. Główna hala służy również wydarzeniom. Naprzeciwko znajduje się Petit Palais, muzeum sztuki otwarte także w 1900 roku i używane jako muzeum od 1902 roku.

W Théâtre du Rond-Point, Théâtre Marigny, Espace Pierre Cardin i Théâtre des Champs-Élysées znajdziesz zarówno współczesne, jak i klasyczne produkcje teatralne. Lido, najpopularniejszy teatr rewiowy świata, do 2022 roku gościł spektakularne przedstawienia z międzynarodowymi artystami. Występowali tu nawet Josephine Baker, Édith Piaf i Elton John.

W pobliżu Place de la Concorde znajdują się Jardins des Champs-Élysées. Obok teatrów stoją tam także Grand Palais i Petit Palais. André Le Nôtre zaprojektował ogrody jako przedłużenie Jardin des Tuileries, położonego między Pałac Luwru a Place de la Concorde. W ogrodach znajdziesz posągi, pomniki i fontanny, a także stare oraz egzotyczne drzewa i rośliny.

Joe Dassin śpiewa o Champs-Élysées w piosence pod tym samym tytułem, poświęconej romantycznej sile tej ulicy i Paryża.

Champs-Élysées często pojawiają się też w produkcjach filmowych, takich jak „Diabeł ubiera się u Prady”, oraz w serialach, na przykład „Emily w Paryżu”. Sama aleja jest również sceną „Champs-Élysées Film Festival”, podczas którego w kinach wzdłuż wielkiego bulwaru pokazywane są amerykańskie i francuskie filmy niezależne.

Obraz przez Wallpaper by thedud3r na Wallpapers.com

Przed powstaniem Champs-Élysées naprzeciwko Palais des Tuileries znajdowały się tylko ogrody i pola. W 1667 roku architekt ogrodów króla Ludwika XIV, André Le Nôtre, położył pierwszy kamień. Grand-Cours, z którego wyrosły Champs-Élysées, był dokładnym przedłużeniem centralnej alei Jardin des Tuileries. Założono go jako promenadę równoległą do Cours la Reine, z inicjatywy ministra Jean-Baptiste'a Colberta, a zbudowała go królowa Maria Medycejska.

W 1724 roku oś ogrodów Palais des Tuileries połączono z promenadą. Już wtedy sięgała ona do Place de l’Étoile, dzisiejszego Place Charles de Gaulle. Na zachodzie droga prowadziła do nowo utworzonego Place du Pont Tournant, czyli dzisiejszego Place de la Concorde.

Pod koniec XVIII wieku wśród rozrośniętych drzew powstały prostokątne polany, a aleja zyskiwała coraz większą popularność. Ogrody nowo wzniesionych budynków graniczyły z parkiem. Największą budowlą był Palais de l’Élysée, zbudowany w 1722 roku.

Podczas swoich rządów Napoleon planował projekty upiększania i modernizacji. Doprowadziło to także do powstania drogi od Rond-Point w kierunku Place de l’Étoile, gdzie dziś spotyka się dwanaście ulic. W 1828 roku aleja przeszła w posiadanie miasta Paryża, które zainstalowało fontanny, chodniki i oświetlenie uliczne.

Pod koniec XIX wieku Champs-Élysées były szczególnie popularne wśród arystokracji i wyższej burżuazji. W 1900 roku aleja przeżyła pierwszy szczyt popularności podczas Wystawy Światowej. Kolejne projekty budowlane zmieniały jej wygląd. Ostatnio, w 1993 roku, poszerzono chodniki. Od 2021 roku aleja ma zostać przebudowana do 2030 roku tak, aby była bardziej przyjazna pieszym i środowisku, z budżetem 250 milionów.