Budowa
Pierwszą Bazylikę św. Marka zbudowano w latach 829–832, aby przechowywać szczątki św. Marka. Gdy w 976 roku podczas buntów podpalono sąsiedni Pałac Dożów, spłonął kościół i 200 innych domów. Bazylikę w obecnej formie wzniósł w latach 1063–1094 doża Domenico Contarini. W XIII wieku nastąpiły zmiany architektoniczne obejmujące kopułę, przedsionek i fasadę. Od XIV do XVII wieku dodawano elementy gotyckie.
Święty Marek
Według legend anioł przepowiedział św. Markowi jeszcze za życia, że zostanie pochowany w Wenecji. Gdy św. Marek został ogłoszony patronem Wenecji, weneccy kupcy przewieźli jego kości z Kairu do Wenecji, aby pochować go w katedrze wzniesionej na jego cześć. Podobno szczątki patrona cudownie odnaleziono 24 czerwca 1094 roku po pożarze; odtąd dzień ten uznawano za święto.
Wspaniałe mozaiki przy wejściu | Foto: Flickr, Carlo Raso - CC-BY-SA 2.0 Cenne materiały
Unikatowe mozaiki Bazyliki św. Marka rozciągają się na powierzchni 8000 m² i przedstawiają historie biblijne (Stary i Nowy Testament), postacie alegoryczne, wydarzenia z życia Chrystusa, Maryi Dziewicy, św. Marka i innych świętych. Dopiero połączenie kolumn, reliefów, wyrobów złotniczych i rzeźb tworzy niewyobrażalne arcydzieło. Oprócz złota do budowy bazyliki użyto wyłącznie cennych materiałów kamiennych, takich jak purpurowoczerwony marmur Pavonazzetto i skały o strukturze porfirowej (czerwony porfir) z Konstantynopola.
Repliki koni św. Marka | Foto: Flickr, Alejandro - CC-BY-SA 2.0 Loggia
Do 1977 roku z loggii bazyliki można było oglądać brązowe konie św. Marka, przywiezione z Konstantynopola w 1204 roku podczas krucjaty. Po restauracji zastąpiono je kopiami, a oryginały znajdują się dziś w Museo di San Marco. Z loggii roztacza się też dobry widok na plac św. Marka.
Złoty ołtarz, Pala d’Oro | Foto: Flickr, Gary Bembridge - CC-BY-SA 2.0 Pala d’Oro
Złoty ołtarz o długości 3,45 m i wysokości 1,4 m to najsłynniejszy i najcenniejszy skarb Bazyliki św. Marka, wykonany przez złotników z Wenecji i Konstantynopola w latach 1102–1345. Zdobi go 1300 pereł, 300 szafirów, 300 szmaragdów, 400 granatów, 100 ametystów, a także topazy i rubiny. Dzieło przedstawia również życie Chrystusa i historię ewangelisty Marka. Ze względów bezpieczeństwa znajduje się dziś za ochronnym szkłem. Ołtarz można zobaczyć za niewielką dodatkową opłatą.
Eksponat | Foto: Flickr, flufzilla22 - CC-BY-SA 2.0 Skarbiec
W skarbcu znajdują się niezliczone skarby z antyku i średniowiecza, a także dzieła bizantyjskie, islamskie dzieła sztuki i przedmioty ze świata zachodniego. Skarbiec znajduje się obok ołtarza głównego.
Muzeum
Otwarte w 1869 roku Museo di San Marco prezentuje różnorodne dzieła sztuki. Do najsłynniejszych należy oryginalna Quadriga (czterokonny rydwan) z brązu z Bazyliki św. Marka. Zobaczysz tu także dywany o misternym wiązaniu, rzeźby bizantyjskie, iluminowane rękopisy i mozaiki. Muzeum znajduje się na górnym piętrze bazyliki.