Boğaz'ın Asya kıyısında bir yazlık saray
Bugünkü saray, Sultan Abdülaziz için 1863 ile 1865 yılları arasında yaptırıldı; daha önce burada bulunan, II. Mahmud dönemine ait ahşap saray bir yangında yok olmuştu. Üsküdar'daki bu kıyıda saray çevresi, esinti, törenler ve yabancı konukları ilk anda etkileyecek bir manzara arıyordu. Bu amaç, ziyaretin atmosferini hâlâ şekillendirir.
Konuk listesi binanın işlevini anlatır
Burası sıradan bir dinlenme yeri değildi. Franz Joseph, İmparatoriçe Eugénie, Karadağ Prensi Nikola ve II. Wilhelm burada ağırlandı; bu da Beylerbeyi Sarayı'nın yazlık konut olduğu kadar diplomatik bir sahne olarak da işlev gördüğünü gösterir. Odaları bir temsil alanı olarak değerlendirdiğinizde saray çok daha canlı bir anlam kazanır.
İmparatorluk ihtişamıyla bezeli bir Türk evi planı
İçerideki plan, süslemeler Osmanlı zevkini güçlü Avrupa etkileriyle harmanlasa da hâlâ bir Türk evinin düzenini izler. 24 oda ve 6 salon boyunca Hereke halıları, Baccarat avizeleri, ithal saatler ve çeşitli ülkelerden porselenler görürsünüz; bunlar yalnızca büyüklüğü değil, inceliği yansıtacak şekilde düzenlenmiştir.
Kapalı köşkler de atmosferi şekillendirir
Deniz köşkleri, Sarı Köşk, Mermer Köşk ve Ahır Köşkü kapalı olsa da saray arazisini anlamak açısından önem taşır. Bir zamanlar yaklaşık 70.000 m² alana yayılan teraslı bahçelerle birlikte, sarayın neden yalnızca resmî odalar dizisi değil, Boğaz kıyısında peyzajı düzenlenmiş bir dinlenme yeri gibi hissettirdiğini açıklarlar.