Bazylika św. Piotra

Bazylika św. Piotra to największy i najważniejszy kościół katolicki na świecie, mogący pomieścić około 20 000 osób. Ma też najwyższą kopułę na świecie: kopuła Michała Anioła sięga 136 m do krzyża na szczycie. Kościół ukończono w 1626 roku za pontyfikatu Urbana VIII, po ponad 120 latach budowy rozpoczętej za papieża Juliusza II w 1505 roku. Budowę kościoła częściowo finansowano z odpustów, czyli wpłat mających zwiększyć szanse ofiarodawcy na zbawienie po śmierci. Ten sposób wykorzystywania odpustów krytykował Marcin Luter i był to jeden z czynników, które zapoczątkowały reformację. Technicznie kościół nie jest katedrą, ponieważ nie jest siedzibą papieża w diecezji Rzymu: tę funkcję pełni katedra św. Jana na Lateranie. Oficjalnie jest to bazylika większa, czyli bardzo ważny punkt pielgrzymkowy, szczególnie podczas Jubileuszu Rzymskiego.

To pytanie ma skomplikowaną odpowiedź. Na kształt bazyliki przez ponad 120 lat budowy wpłynęło kilku architektów. Projekt rozpoczął Donato Bramante, który wygrał konkurs na nową bazylikę i chciał oprzeć jej plan na ogromnym krzyżu greckim zwieńczonym majestatyczną kopułą podobną do tej w Panteonie. W 1513 roku Bramantego zastąpiło trio: Giuliano da Sangallo, Fra Giocondo i Rafael, choć dwaj pierwsi zmarli w 1515 roku, zostawiając Rafaelowi większość pracy aż do jego śmierci w 1520 roku. Jego następca, Baldassare Peruzzi, zachował wewnętrzną strukturę absyd, ale w dużej mierze wrócił do planu krzyża greckiego i usunął nawy planowane przez Rafaela. Antonio da Sangallo Młodszy zaproponował następnie plan łączący elementy koncepcji Peruzziego, Rafaela i Bramantego, a także zadbał o wzmocnienie części wewnętrznych elementów architektonicznych, które zaczęły już pękać. Michał Anioł przejął prace w 1547 roku, niechętnie i na naleganie papieża Pawła, i przypisuje mu się doprowadzenie projektu do etapu, na którym można go było skutecznie zrealizować. Nawę i fasadę zaprojektował Carlo Maderno, który rozbudował kościół o nawę. Gian Lorenzo Bernini zaprojektował Baldacchino, czyli pawilon nad ołtarzem głównym, oraz przekształcił pierwotne filary Bramantego w nisze ze schodami prowadzącymi na balkony. Balkony mieściły cztery najcenniejsze relikwie Watykanu: włócznię, która przebiła bok Chrystusa, chustę Weroniki, fragment Krzyża Świętego i relikwię św. Andrzeja, brata św. Piotra. Zaprojektował też monument mieszczący katedrę św. Piotra, która stawała się zbyt delikatna, by jej używać.

Najbardziej znanym dziełem sztuki w Bazylice św. Piotra jest prawdopodobnie Pietà Michała Anioła, poruszające przedstawienie Maryi trzymającej martwe ciało Chrystusa po ukrzyżowaniu. Znajdziesz ją w pierwszej kaplicy po lewej stronie po wejściu do bazyliki. Zwróć też uwagę na większe od naturalnych posągi świętych w niszach wokół Baldacchino, wykonane przez Berniniego. Przedstawiają św. Helenę, św. Andrzeja, św. Longina i św. Weronikę, z których każde trzyma jedną z najważniejszych relikwii bazyliki. Północno-wschodni filar kopuły mieści posąg św. Piotra na tronie, przypisywany Arnolfowi di Cambio, XIII-wiecznemu rzeźbiarzowi. Stopa posągu jest już niemal starta przez pielgrzymów, którzy codziennie ustawiają się w kolejce, żeby ją ucałować.

Jeśli najbardziej interesuje cię atmosfera we wnętrzu Bazyliki św. Piotra albo wystarczy ci zachwyt bez dodatkowego kontekstu, nie musisz brać audioprzewodnika ani wycieczki z przewodnikiem. Audioprzewodnik jest dostępny, jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o dziełach sztuki i architekturze kościoła. Jeśli zależy ci na głębszym poznaniu bazyliki i możliwości zadawania pytań po drodze, wycieczka z przewodnikiem to bardzo dobry pomysł. Tylko pilnuj, żeby nie odłączyć się od grupy, kiedy jest tłoczno. Do wejścia na kopułę bazyliki nie potrzebujesz ani audioprzewodnika, ani przewodnika.

Tak! Kopuła Bazyliki św. Piotra oferuje jeden z najlepszych widoków na Rzym. Wejdziesz 231 schodami albo wjedziesz windą na pierwszy poziom. Na miejscu możesz obejrzeć wnętrze kopuły, a także wyjść na dach, żeby zobaczyć posągi apostołów widoczne z Placu św. Piotra poniżej. Część tego obszaru jest dostępna dla osób na wózkach i z ograniczoną mobilnością. Aby dotrzeć na sam szczyt kopuły, trzeba pokonać dodatkowe 320 stopni w bardzo wąskich spiralnych schodach, co może być trudne dla osób z klaustrofobią. Nie spotkasz osób idących z przeciwka, bo schody w dół są w innym miejscu, ale trasa nadal bywa wymagająca.

Oprócz samego św. Piotra, pochowanego pod kościołem, w bazylice spoczywa wiele znaczących osób. Groby znajdują się na poziomie głównej świątyni, a także pod ziemią, w Grotach Watykańskich i nekropolii. W Grotach Watykańskich, które można zwiedzać bezpłatnie, zobaczysz groby wielu dawnych papieży oraz pretendentów z dynastii Stuartów do tronu Anglii: Jakuba III, Karola Edwarda Stuarta (Bonnie Prince Charlie) i jego brata, kardynała Henry’ego Benedicta. Zobaczysz też grób królowej Charlotty Cypryjskiej i królowej Krystyny Szwedzkiej, które zakończyły życie na wygnaniu w Rzymie. Spośród wszystkich grobów dostępnych w głównej bazylice najpopularniejszy jest prawdopodobnie grób papieża Jana Pawła II. Od kanonizacji w 2014 roku grób Jana Pawła II znajduje się w kaplicy św. Sebastiana i co roku odwiedzają go setki tysięcy osób.

Tak. W dni powszednie msze odbywają się o 7:00, 7:30, 8:30, 9:00, 10:00, 11:00, 12:00, 17:00 i 18:00. W święta są odprawiane o 7:00, 8:00, 9:00, 10:30, 12:30, 16:00, 17:00 i 18:00. Spowiedź jest dostępna od poniedziałku do soboty od 7:00 do 12:30 i od 16:00 do 19:00, a w niedzielę od 7:00 do 13:00 i od 16:00 do 19:00. Powiedz obsłudze, że przychodzisz na mszę lub do spowiedzi, aby skierowano cię do strefy modlitwy.