İnşa süreci
İlk San Marco Bazilikası, Aziz Markos'un naaşını barındırmak için 829 ile 832 yılları arasında inşa edildi. 976 yılındaki ayaklanmalar sırasında komşu Dükler Sarayı'nda yangın çıkarılınca kilise ve diğer 200 ev yandı. Bugünkü görünümüyle bazilika, 1063 ile 1094 yılları arasında Dük Domenico Contarini tarafından inşa edildi. 13. yüzyılda kubbeyi, giriş revakını ve cepheyi etkileyen mimari değişiklikler yapıldı. 14. yüzyıldan 17. yüzyıla kadar gotik unsurlar eklendi.
Aziz Markos
Efsanelere göre bir melek, Aziz Markos'a henüz hayattayken Venedik'te gömüleceğini söyledi. Aziz Markos Venedik'in koruyucu azizi ilan edilince Venedikli tüccarlar, kemiklerini Kahire'den Venedik'e getirerek onuruna inşa edilen katedrale defnetti. Koruyucu azizin naaşının yangından sonra 24 Haziran 1094'te mucizevi bir şekilde yeniden bulunduğu söylenir; o günden itibaren bu tarih bir bayram olarak kabul edildi.
Girişteki görkemli mozaikler | Fotoğraf: Flickr, Carlo Raso - CC-BY-SA 2.0 Değerli malzemeler
San Marco Bazilikası'nın eşsiz mozaikleri 8000 m²'lik bir alana yayılır ve Kutsal Kitap'tan (Eski ve Yeni Ahit) hikâyeleri, alegorik figürleri, İsa'nın, Meryem Ana'nın, Aziz Markos'un ve diğer azizlerin yaşamlarından olayları tasvir eder. Sütunların, rölyeflerin, kuyumculuk eserlerinin ve heykellerin bir araya gelmesiyle hayal etmesi güç bir başyapıt ortaya çıkar. Bazilikanın inşasında altının yanı sıra yalnızca değerli taş malzemeler kullanılmıştır; bunlar arasında morumsu kırmızı Pavonazzetto mermeri ve Konstantinopolis'ten getirilen porfirik yapılı kayaçlar (kırmızı porfir) bulunur.
San Marco'nun atlarının kopyaları | Fotoğraf: Flickr, Alejandro - CC-BY-SA 2.0 Loca
1977'ye kadar bazilikanın locasından, 1204'te bir Haçlı Seferi sırasında Konstantinopolis'ten getirilen San Marco'nun bronz atları görülebiliyordu. Restorasyondan sonra yerlerine kopyaları kondu; orijinalleri şimdi San Marco Müzesi'nde bulunuyor. Locadan San Marco Meydanı'nın da güzel bir manzarasını görebilirsiniz.
Altın sunak panosu, Pala d'Oro | Fotoğraf: Flickr, Gary Bembridge - CC-BY-SA 2.0 Pala d'Oro
3,45 m uzunluğunda ve 1,4 m yüksekliğindeki altın sunak, San Marco Katedrali'nin en ünlü ve değerli hazinesidir; 1102 ile 1345 yılları arasında Venedikli ve Konstantinopolisli kuyumcular tarafından yapılmıştır. 1300 inci, 300 safir, 300 zümrüt, 400 granat, 100 ametistin yanı sıra topazlar ve yakutlarla süslenmiştir. Eser, İsa'nın yaşamının yanı sıra İncil yazarı Markos'un hikâyesini de tasvir eder. Güvenlik nedeniyle günümüzde koruyucu camın arkasında bulunur. Küçük bir ek ücret karşılığında sunağı ziyaret edebilirsiniz.
Sergilenen bir eser | Fotoğraf: Flickr, flufzilla22 - CC-BY-SA 2.0 Hazine dairesi
Hazine dairesinde Antik Çağ ve Orta Çağ'dan sayısız hazinenin yanı sıra Bizans eserleri, İslam sanat eserleri ve Batı dünyasından nesneler bulunur. Hazine dairesi ana sunağın yanında yer alır.
Müze
1869'da açılan Museo di San Marco, çeşitli sanat eserleri sergiler. En ünlü eserler arasında San Marco Bazilikası'nın bronzdan yapılmış orijinal Quadriga'sı (dört atlı araba) bulunur. Ayrıca ince işçilikle dokunmuş halılar, Bizans heykelleri, tezhipli el yazmaları ve mozaikler de vardır. Müze, bazilikanın üst katında yer alır.