1099–1477: şapelden Rönesans bazilikasına
Buranın hikâyesi 1099'da kurulan ve 1227'de genişletilen bir şapelle başlar; ardından IV. Sixtus'un 1472–1477 arasında yaptırdığı yeniden inşa ile belirleyici biçimini alır. Bu nedenle kilise, Barok bir gösteri yapısından daha eski, ancak zaman içinde parça parça oluşturulmuş birçok Roma iç mekânından daha bütünlüklü hissettirir. Gördüğünüz şey, sonraki sanatçıların değiştirmek yerine sürekli zenginleştirdiği bir Rönesans iskeletidir.
Raffaello, Agostino Chigi ve Bernini
Chigi Şapeli, bir bankerin sanat hamiliğinin Roma'nın iddiasını anlatan bir ustalık dersine dönüştüğü yerdir. Raffaello, Agostino Chigi için 1513'ten itibaren merkezî planlı şapeli tasarladı, kubbe mozaiklerinin çizimlerini yaptı ve mezar sanatının dilini belirledi; bir yüzyıldan uzun süre sonra Bernini, mekânın tamamlanmasına katkı sağladı. Tek bir sanat siparişinin farklı çağlara nasıl uzandığını görmekten hoşlanıyorsanız burada biraz daha kalın.
Cerasi Şapeli'nde Caravaggio ve Carracci
Sunağın yakınındaki Cerasi Şapeli, Caravaggio'nun yaklaşık 1600–1601 yıllarına ait iki tablosuyla kiliseyi 17. yüzyılın başlarına taşır: Aziz Paulus'un Din Değiştirmesi ve Aziz Petrus'un Çarmıha Gerilişi. Annibale Carracci'nin Meryem'in Göğe Yükselişi merkezde yer alır; bu nedenle şapel, tek bir yalıtılmış deha anından çok gerçek bir sanatsal sohbeti andırır.
Caravaggio'dan sonra gözden kaçan ayrıntılar
Yalnızca en ünlü tablolara bakıp geçerseniz kilisenin diğer zenginliklerini kaçırırsınız. Burada Bramante'nin 16. yüzyıl başlarına ait koro bölümü, Pinturicchio'nun Della Rovere Şapeli'ndeki freskleri ve sonraki süslemeleriyle Bernini'nin önceki eserleri silmeden atmosferi ne kadar değiştirebildiğini gösteren bir ana nef vardır. Tekrar gelen ziyaretçiler, bu ikinci katmandan çoğu zaman herkesçe bilinen başlıca eserlerden daha fazla keyif alır.